Réc, réc…! Réc, réc… Réc…! Chả là tôi mê tiếng dế kêu từ thuở tí ti và càng “khoái” hơn khi đọc “Dế mèn phiêu lưu kí” của nhà văn Tô Hoài. Này nhé, chơi dế, đá dế…, kẻ nghịch ngợm như tôi đã “kinh” qua, nhưng xơi dế thì chưa hề. Một chiều mưa lạnh thấu xương ở chốn núi rừng đại ngàn An Lão – Bình Định, tôi và anh bạn đã mục sở thị và cùng thưởng thức món ẩm thực côn trùng này.
Đang buổi xế trưa nên quán vắng hoe khách, nhưng mà chả sao, như thế anh em chúng tôi càng thoải mái hơn. Ông chủ quán thật phương phi, bệ vệ đến. Làm cho em món nào hấp dẫn nhất đi. “Hấp dẫn à? OK! Dế rang muối và dế xào lá lốt nhé! Đợi chút, chỉ mười phút thôi!”. Dứt lời, ông te te đi xuống bếp. Độ 15 phút sau, chúng tôi ngửi được một mùi thơm lựng xông lên mũi. Thì ra ông ta cho chúng tôi thưởng thức trước món dế rang muối. Ái chà, trên cái đĩa kiểu kia là khoảng hai chục con dế cơm được rang giòn, nằm thẳng đơ giữa đám dưa leo được xắt lát mỏng. Cái món hấp dẫn đầu tiên này được ông giới thiệu thưởng thức cùng một xị rượu đế.
Nhìn anh bạn hăm hở hớp một ngụm rượu và nhai con dế kia rột rạt, bất giác tôi rùng mình. Ngụm rượu cay nồng trong cuống họng xông đến tận mũi. Ông chủ quán Tuấn Minh quảng cáo rằng, cái món dế này í à, thơm ngon như gà muối vậy. Trước tiên để chế biến nó, cho muối ớt vào trong cái trã rang bằng đất, nung muối nổ trong 10 phút rồi bỏ mấy thằng dế kia vào. Nóng, dế ta tự co rút lại thành món ăn ngon “tuyệt vời”. Ây da, nghe ông nói hay quá, tôi liền gắp đại một gã dế lên xăm xoi và rạch rè. Đây là bà dế cơm thơm lựng to bằng ngón tay út. Anh bạn khiêu khích: “Sợ, không dám ăn rồi à?”. Xì, sợ, làm gì có chuyện đó. Tôi nhắm tịt mắt, Hic thế là tôi “ùm” một phát. Ui cha mẹ ơi, ngon cực kì! Mùi vị nghe là lạ, vừa thơm lại vừa giòn, thật chẳng ngoa là “đặc sản” đại ngàn! Chưa kịp ăn miếng nữa thì ông chủ đã khệ nệ bưng ra cho huynh đệ tôi món dế xào lá lốt. Lần này, mùi vị dế càng hấp dẫn hơn. Lá lốt được xắt sợi nhỏ, xào chung với dế. Dế lúc này vừa nóng, vừa mềm, ăn vào vừa ngọt ngọt lại vừa thơm thơm. Những người sành điệu chỉ thích món dế rang muối thôi vì nó giữ nguyên mùi vị của dế, hơn nữa dế giòn đảm bảo được độ mặn, béo vốn có của nó. Chứ cái món xào lá lốt, lăn bột, đúc bánh xèo kia, ngon thì ngon thật, hấp dẫn thật nhưng con dế đã bị mất chất rồi.
Thưởng thức được chừng hơn 10 thằng dế béo ngậy, tôi lò mò ra phía sau “hậu trường” để xem hành trình… con dế! Phía sau nhà, bà chủ quán đang “thịt” dế. Những chú dế mập mạp đang nằm quay đơ trong rổ, trong thau nước. Thấy tôi cứ hỏi chuyện mấy thằng dế, bà chủ tên Hạnh vừa làm vừa kể: “Với người dân nơi đây thì dế là món ăn dân dã, họ thích lắm. Với lại ở xứ đại ngàn này, vào tầm tháng 9, tháng 10 dương lịch, dế xuất hiện nhiều lắm, trong các bãi dâu ấy, tha hồ mà bắt. Thiệt, tui cũng chẳng biết phong trào ăn dế rộ lên lúc nào nữa, nhưng thời gian gần đây, khách vui chơi tới quán cứ hỏi có dế không, tui thấy lạ quá, mua về bán thử. Ai dè, thực khách “khoái khẩu”, hàng đắt như tôm tươi. Vậy là dế bỗng chốc trở thành “đặc sản” xếp hàng thứ hai sau cá niên An Lão đấy em à! Nhưng mà nói gì thì nói, dế là món ăn bổ dưỡng đấy!”.
Xơi thịt dế, rồi nhìn bà chủ làm thịt dế, bất giác tôi chợt nghĩ lâu nay những loại côn trùng phổ biến trên các loại cây trồng như: nhộng tằm, bọ cạp, bọ xít, sâu đục thân, dế, châu chấu, cào cào… chỉ cần nghe nhắc đến tên thôi thì đã có không ít người rùng mình ghê sợ. Ấy thế mà nay bỗng chốc biến thành đặc sản của xứ sở hình chữ S này. Đấy cũng bởi dân ta đã phát hiện được chúng là món ăn ngon. Điều này cũng đã được các nước anh em châu Á thử nghiệm trước rồi. Và mới đây, qua nghiên cứu, các nhà khoa học cũng đã cho biết các loại côn trùng thật sự có tác dụng bổ ích cho sức khỏe con người. Đặc biệt, chúng đã trở thành những món ăn “đặc sản” có tác dụng “cải lão hoàn đồng”, trong đó có gã “dế mèn phiêu lưu kí” này… Bữa nhậu thịt dế của anh em chúng tôi chỉ tốn chưa đến 100.000 đồng, mắc hay rẻ với tôi không thành vấn đề. Nhưng tôi thật sự rất ấn tượng với đặc sản xếp hạng thứ hai của huyện vùng cao này. Thế mới nói, “sơn hào hải vị” đâu cần đâu ở xa, những thứ dân dã miền quê này cũng ngon cực kì…
Hải Âu/Theo báo Du Lịch
Quảng cáo: